Các dấu hiệu ung thư phổ biến và cách nhận biết sớm

Nhiều loại ung thư ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và không biểu hiện triệu chứng đặc trưng. Vì vậy, việc chủ động hạn chế các yếu tố nguy cơ, đồng thời thực hiện các chương trình tầm soát phù hợp, đóng vai trò quan trọng trong phát hiện bệnh từ sớm. Dưới đây là 15 dấu hiệu ung thư mà mọi người nên lưu ý để kịp thời theo dõi sức khỏe và thăm khám khi xuất hiện những bất thường đáng ngờ.

Tổng quan về ung thư

Ung thư là nhóm bệnh lý xảy ra khi các tế bào trong cơ thể phát triển và phân chia mất kiểm soát, tạo thành các khối u ác tính. Không giống như u lành tính thường khu trú tại một vị trí, tế bào ung thư có khả năng xâm lấn các mô lân cận và phá hủy cấu trúc bình thường của cơ quan bị ảnh hưởng.

Một đặc điểm nguy hiểm của ung thư là khả năng di căn. Các tế bào ung thư có thể tách khỏi khối u ban đầu, di chuyển qua máu hoặc hệ bạch huyết đến những cơ quan khác trong cơ thể, hình thành các khối u thứ phát. Đây là nguyên nhân khiến bệnh trở nên phức tạp hơn và làm gia tăng nguy cơ tử vong.

15 dấu hiệu cảnh báo có thể liên quan đến ung thư cần được thăm khám

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường trên cơ thể có thể giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn đầu, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng bệnh. Dưới đây là những dấu hiệu ung thư quan trọng mà bạn không nên bỏ qua.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư da

Sự xuất hiện của nốt ruồi mới hoặc những thay đổi bất thường ở nốt ruồi hiện có về kích thước, hình dạng hay màu sắc có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư da. Khi nhận thấy các biểu hiện bất thường trên da, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết nhằm đánh giá chính xác bản chất của tổn thương.

Ho kéo dài cảnh báo ung thư phổi

Ho dai dẳng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như hội chứng chảy dịch mũi sau, hen suyễn, trào ngược dạ dày thực quản hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu tình trạng ho kéo dài trong thời gian dài, đặc biệt kèm theo ho ra máu hoặc xuất hiện ở người hút thuốc lá, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi.

Khi đó, người bệnh nên sớm thăm khám để được kiểm tra. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm chất nhầy từ phổi.

• Chụp X-quang ngực.

• Chụp CT phổi liều thấp (LDCT).

Những thay đổi bất thường ở vú

Không phải mọi thay đổi ở vú đều là dấu hiệu của ung thư. Tuy vậy, phụ nữ nên thường xuyên tự theo dõi và kiểm tra tình trạng của vú để phát hiện sớm những biểu hiện bất thường.

Các dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Xuất hiện khối u hoặc cục cứng ở vú.

• Tiết dịch bất thường từ núm vú.

• Da vùng vú đỏ hoặc dày lên.

• Đau ở vùng ngực.

Nếu phát hiện các triệu chứng trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá. Bác sĩ có thể tiến hành khám lâm sàng và chỉ định các phương pháp chẩn đoán như chụp nhũ ảnh, siêu âm tuyến vú, MRI hoặc sinh thiết nhằm xác định nguyên nhân.

Thường xuyên đầy bụng 

Đầy bụng là triệu chứng thường gặp và có thể liên quan đến chế độ ăn uống hoặc căng thẳng trong cuộc sống. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài và không cải thiện, đặc biệt nếu đi kèm mệt mỏi, đau lưng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám để tìm hiểu nguyên nhân.

Ở phụ nữ, hiện tượng đầy bụng kéo dài đôi khi có thể là dấu hiệu liên quan đến ung thư buồng trứng, đặc biệt khi kéo dài trên 2–3 tuần, tái diễn thường xuyên hoặc kèm nhanh no, đau vùng chậu, tăng vòng bụng cần được kiểm tra kịp thời.

Gặp các vấn đề khi đi tiểu

Khi tuổi tác tăng lên, nam giới có thể gặp nhiều thay đổi liên quan đến chức năng tiết niệu. Một số biểu hiện thường gặp bao gồm:

• Đi tiểu nhiều lần hơn bình thường.

• Dòng nước tiểu yếu.

• Tiểu ngắt quãng.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến tình trạng phì đại tuyến tiền liệt hoặc ung thư tuyến tiền liệt. Vì vậy, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và thực hiện xét nghiệm nồng độ PSA toàn phần trong máu nhằm hỗ trợ sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt.

Sưng hạch bạch huyết

Hạch bạch huyết thường có thể sưng lên khi cơ thể bị nhiễm trùng như cảm lạnh hoặc viêm họng. Đây là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch trước các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tình trạng sưng hạch kéo dài cũng có thể là dấu hiệu liên quan đến các bệnh ung thư như lymphoma, bệnh bạch cầu hoặc ung thư từ cơ quan khác đã di căn đến hạch bạch huyết.

Xuất hiện máu sau khi đại tiện hoặc tiểu tiện

Nếu phát hiện có máu sau khi đi đại tiện, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Tình trạng này có thể liên quan đến bệnh trĩ nhưng cũng có thể là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng.

Tương tự, sự xuất hiện của máu trong nước tiểu có thể liên quan đến nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các bệnh ung thư ở:

• Tuyến tiền liệt.

• Thận.

• Bàng quang.

Thay đổi bất thường ở tinh hoàn

Nam giới cần chú ý đến những thay đổi bất thường tại tinh hoàn, đặc biệt là sự xuất hiện của khối u hoặc tình trạng sưng bất thường.

Khối u không gây đau là triệu chứng thường gặp nhất của ung thư tinh hoàn. Ngoài ra, một số người bệnh còn có thể cảm thấy:

• Nặng ở vùng bụng dưới.

• Nặng ở bìu.

• Kích thước tinh hoàn tăng lên so với trước đây.

Khi nhận thấy những dấu hiệu này, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá và chẩn đoán kịp thời.

Khó nuốt cảnh báo ung thư

Khó nuốt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như trào ngược dạ dày thực quản, hẹp thực quản, tình trạng chèn ép từ bên ngoài vào thực quản hoặc tác dụng của một số loại thuốc. Tuy nhiên, nếu triệu chứng này kéo dài và không cải thiện sau điều trị hoặc sau khi ngừng sử dụng thuốc, người bệnh nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Trong một số trường hợp, khó nuốt có thể là dấu hiệu của ung thư hầu họng hoặc ung thư thực quản. Để xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và có thể chỉ định một số phương pháp thăm dò như:

• Nội soi tai mũi họng.

• Nội soi đường tiêu hóa trên.

• Siêu âm.

• Chụp CT scan.

Chảy máu âm đạo bất thường

Tình trạng chảy máu âm đạo giữa các chu kỳ kinh nguyệt hoặc xuất hiện ngoài kỳ kinh có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như u xơ tử cung, sử dụng các biện pháp tránh thai hoặc một số bệnh lý phụ khoa. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu liên quan đến các bệnh ung thư phụ khoa như ung thư nội mạc tử cung, ung thư cổ tử cung hoặc ung thư âm đạo.

Nếu xuất hiện chảy máu bất thường giữa các kỳ kinh, chảy máu sau quan hệ tình dục hoặc tình trạng này kéo dài không thuyên giảm, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa phụ khoa để được kiểm tra. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết nhằm loại trừ nguy cơ ung thư tử cung, cổ tử cung hoặc âm đạo.

Xuất hiện các dấu hiệu bất thường trong miệng

Phần lớn các vấn đề trong khoang miệng như hôi miệng, loét niêm mạc hoặc sưng nướu thường không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các vết loét màu trắng hoặc đỏ trong miệng kéo dài nhiều tuần mà không lành, đặc biệt ở người hút thuốc lá, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư miệng.

Ngoài ra, một số biểu hiện khác cũng cần được chú ý như:

• Xuất hiện khối u trong khoang miệng.

• Có khối bất thường ở nướu răng.

• Khó khăn khi nhai.

• Đau miệng kéo dài.

Khi gặp các triệu chứng trên, người bệnh nên thăm khám sớm để được đánh giá và loại trừ nguy cơ ung thư miệng.

Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân

Sốt thường là phản ứng của cơ thể trước tình trạng nhiễm trùng hoặc có thể xuất hiện do tác dụng phụ của một số loại thuốc. Tuy nhiên, nếu sốt kéo dài và không xác định được nguyên nhân cụ thể, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý ung thư.

Đặc biệt, sốt kéo dài đôi khi có thể liên quan đến các bệnh ung thư máu như:

• Bệnh bạch cầu.

• Ung thư hạch bạch huyết.

Vì vậy, người bệnh nên chủ động thăm khám khi tình trạng sốt kéo dài không rõ nguyên nhân để được đánh giá và chẩn đoán kịp thời.

Ợ nóng kéo dài

Ợ nóng là triệu chứng mà nhiều người có thể gặp phải sau bữa ăn hoặc trong những giai đoạn căng thẳng. Tuy nhiên, nếu đã điều chỉnh chế độ sinh hoạt nhưng tình trạng này vẫn kéo dài và không cải thiện, người bệnh nên đi thăm khám để xác định nguyên nhân.

Nếu ợ nóng kéo dài, không đáp ứng điều trị hoặc kèm khó nuốt, sụt cân, nôn ra máu hay thiếu máu, người bệnh cần được thăm khám để loại trừ các bệnh lý thực quản, dạ dày, trong đó có ung thư.

Sụt cân không rõ nguyên nhân

Giảm cân thường có thể xảy ra do thay đổi chế độ ăn uống, tăng cường vận động hoặc liên quan đến một số vấn đề sức khỏe khác như căng thẳng hay bệnh lý tuyến giáp. Tuy nhiên, nếu cân nặng giảm nhanh mà không có bất kỳ nguyên nhân rõ ràng nào, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh ung thư.

Một số loại ung thư có thể liên quan đến tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân gồm:

• Ung thư tuyến tụy.

• Ung thư dạ dày.

• Ung thư thực quản.

• Ung thư phổi.

• Các loại ung thư khác.

Khi nhận thấy cân nặng giảm bất thường trong thời gian ngắn, người bệnh nên chủ động kiểm tra sức khỏe để tìm nguyên nhân chính xác.

Mệt mỏi kéo dài

Mệt mỏi là triệu chứng khá phổ biến và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đa số trường hợp, đây không phải là vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi kéo dài cũng có thể là dấu hiệu sớm của một số bệnh ung thư.

Ví dụ, ung thư đại trực tràng hoặc ung thư dạ dày có thể gây mất máu âm thầm mà người bệnh không nhận biết được bằng mắt thường, từ đó dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Nếu thường xuyên cảm thấy kiệt sức hoặc mệt mỏi nghiêm trọng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và loại trừ nguy cơ ung thư.

Tầm soát ung thư tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương

Ung thư thường tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu và chỉ được phát hiện khi bệnh đã gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Tầm soát ung thư tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường thông qua xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và thăm khám chuyên khoa, từ đó hỗ trợ đánh giá nguy cơ bệnh lý và xây dựng hướng theo dõi phù hợp.  

Nhằm hỗ trợ người bệnh theo dõi sức khỏe thuận tiện hơn, Nguyên Phương triển khai dịch vụ đo sinh hiệu và lấy mẫu xét nghiệm tại nhà, giúp phát hiện sớm những chỉ số bất thường trong cơ thể. 

Các chỉ số xét nghiệm máu thường được sử dụng trong tầm soát ung thư

Xét nghiệm máu là phương pháp cơ bản giúp đánh giá nồng độ của một số protein hoặc chất chỉ điểm do khối u tiết ra. Kết quả xét nghiệm hỗ trợ bác sĩ định hướng nguy cơ bệnh lý tại từng cơ quan, đặc biệt trong những trường hợp các dấu hiệu lâm sàng chưa rõ ràng.

Một số dấu ấn ung thư thường được chỉ định gồm:

• CEA: Hỗ trợ đánh giá các bệnh lý liên quan đến đường tiêu hóa, dạ dày và đại trực tràng.

• AFP: Được sử dụng trong đánh giá các bất thường liên quan đến gan và tế bào mầm.

• CA 125 và CA 15-3: Hỗ trợ theo dõi những thay đổi bất thường tại buồng trứng và tuyến vú.

• CA 19-9: Thường được sử dụng trong theo dõi các vấn đề liên quan đến tuyến tụy và túi mật.

• PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt): Hỗ trợ tầm soát và theo dõi bệnh lý tuyến tiền liệt ở nam giới.

Ngoài các dấu ấn ung thư, xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi cũng thường được thực hiện nhằm đánh giá số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Những thay đổi của các chỉ số này có thể cung cấp thêm thông tin phục vụ cho việc đánh giá sức khỏe tổng thể.

Kết hợp xét nghiệm dịch tiết và chẩn đoán hình ảnh trong sàng lọc chuyên sâu

Để có thêm cơ sở đánh giá khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ung thư, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp các xét nghiệm dịch tiết và kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Sự phối hợp này giúp phát hiện những tổn thương khó quan sát bằng thăm khám thông thường, đồng thời bổ sung dữ liệu phục vụ quá trình chẩn đoán.

Một số phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (FOBT): Hỗ trợ phát hiện lượng máu vi thể trong phân, góp phần tầm soát các bệnh lý tại đường tiêu hóa.

• Xét nghiệm Pap smear kết hợp xét nghiệm HPV: Giúp phát hiện các tế bào bất thường và hỗ trợ tầm soát nguy cơ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ.

• Siêu âm ổ bụng: Cung cấp hình ảnh các cơ quan trong ổ bụng, hỗ trợ đánh giá sự hiện diện của khối u, nang hoặc hạch bất thường.

Việc phối hợp nhiều phương pháp cận lâm sàng giúp thu thập dữ liệu khách quan và toàn diện hơn, tạo cơ sở cho các bước thăm khám và kiểm tra chuyên sâu tiếp theo khi cần thiết.

Các dấu hiệu ung thư trên thực tế thường không rõ ràng và dễ bị nhầm lẫn với nhiều vấn đề sức khỏe thông thường. Vì vậy, việc theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể kết hợp với thăm khám và tầm soát định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm bệnh lý. Nếu đang xuất hiện các dấu hiệu ung thư hoặc có nhu cầu kiểm tra sức khỏe chuyên sâu, bạn có thể thực hiện tầm soát tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương với hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và dịch vụ hỗ trợ lấy mẫu tận nơi, giúp quá trình theo dõi sức khỏe trở nên thuận tiện và chủ động hơn.