Kiến thức

Để phòng bệnh sỏi thận cần uống đủ nước, giảm muối, đạm động vật và ăn uống cân bằng; sỏi thận không phải lúc nào cũng di truyền mà chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố lối sống và chuyển hóa. Khi xuất hiện triệu chứng đau thắt lưng, rối loạn bài tiết hoặc khi người có tiền sử sỏi, sỏi tái phát cần kiểm tra sức khỏe theo chỉ định của bác sĩ.

Nguyên nhân sỏi thận chủ yếu do uống ít nước, ăn mặn, dư thừa khoáng chất hoặc rối loạn chuyển hóa gây lắng đọng tinh thể bên trong hệ tiết niệu. Khi xuất hiện cơn đau quặn thận, tiểu máu, sốt, bí tiểu hoặc nghi tắc đường tiểu, người bệnh nên đi khám sớm. Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu và/hoặc chụp CT tùy tình trạng cụ thể.

Đau do sỏi thận thường xuất hiện ở vùng hông lưng hoặc mạn sườn. Khi sỏi di chuyển xuống niệu quản, cơn đau có thể lan ra bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục.

Nội dung này phù hợp khi bạn có triệu chứng tiết niệu hoặc kết quả xét nghiệm cho thấy creatinin tăng, eGFR (độ lọc cầu thận) giảm, hoặc xuất hiện albumin niệu, protein niệu. Chẩn đoán bệnh thận không dựa vào chỉ số đơn lẻ mà cần bác sĩ đánh giá tổng thể theo thời gian. Khi nào được dùng: Áp dụng khi có các dấu hiệu bất thường về tiểu tiện hoặc khi theo dõi đọc kết quả xét nghiệm chức năng thận định kỳ.

Chỉ số độ lọc cầu thận bình thường (eGFR) ở người trưởng thành khỏe mạnh thường đạt mức từ 90 mL/phút/1,73m² trở lên và giảm dần theo độ tuổi. Kết quả eGFR thường được tính từ nồng độ creatinin huyết thanh kết hợp với tuổi và giới tính; công thức sử dụng có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm.

Xét nghiệm đánh giá suy tuyến thượng thận thường bắt đầu với cortisol máu buổi sáng, ACTH và điện giải đồ để gợi ý chẩn đoán; trong nhiều trường hợp, bác sĩ cần làm thêm nghiệm pháp kích thích ACTH để xác nhận và phân biệt nguyên nhân.

Không có một mức creatinin cố định áp dụng cho mọi bệnh nhân để quyết định chạy thận. Bác sĩ thường cân nhắc lọc máu khi bệnh thận giai đoạn cuối có triệu chứng hoặc khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm như tăng kali máu, toan chuyển hóa, quá tải dịch/phù phổi hoặc hội chứng ure huyết. eGFR dưới 15 mL/phút/1,73m² là dấu hiệu bệnh thận rất nặng, nhưng quyết định điều trị vẫn cần dựa trên đánh giá lâm sàng toàn diện.

Bệnh thận mạn giai đoạn 1 thường diễn tiến âm thầm và không có triệu chứng đặc hiệu. Việc phát hiện bệnh chủ yếu dựa vào các xét nghiệm như albumin niệu, bất thường cặn lắng nước tiểu hoặc chẩn đoán hình ảnh kéo dài trên 3 tháng khi chỉ số eGFR vẫn duy trì từ 90 ml/phút/1.73m² trở lên.

Xét nghiệm Creatinine máu thường không yêu cầu nhịn ăn nếu làm đơn lẻ. Tuy nhiên, nếu thực hiện cùng xét nghiệm đường huyết, mỡ máu hoặc trong gói sinh hóa tổng quát, người bệnh cần nhịn ăn 8–12 giờ theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Bạn nên xét nghiệm chức năng thận định kỳ theo chỉ định bác sĩ, đặc biệt khi có bệnh lý nền hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường như phù nề, rối loạn tiểu tiện. Xét nghiệm được chỉ định cho người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc có biểu hiện bất thường ở hệ tiết niệu.