Kiến thức

Bệnh viêm gan B lây qua ba con đường chính: đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và lây truyền từ mẹ sang con. Khi có sự tiếp xúc trực tiếp giữa dịch tiết hoặc máu chứa virus HBV với niêm mạc hoặc vết thương hở của người lành.

Viêm gan B rất nguy hiểm vì biến chứng xơ gan và ung thư gan diễn tiến âm thầm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Người bệnh cần thực hiện xét nghiệm tầm soát và theo dõi chức năng gan theo chỉ định chuyên khoa để quản lý rủi ro kịp thời.

Viêm gan B không di truyền qua gen mà lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Cần thực hiện xét nghiệm tầm soát và tiêm vắc xin sớm để phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm virus HBV trong gia đình.

Người lớn nên được sàng lọc viêm gan B bằng xét nghiệm máu trước khi tiêm để đánh giá tình trạng nhiễm và mức độ miễn dịch. Tuy nhiên, xét nghiệm không phải là điều kiện bắt buộc làm trì hoãn tiêm chủng; người chưa có bằng chứng miễn dịch có thể thực hiện xét nghiệm và tiêm vắc xin trong cùng buổi. Tiêm chủng được chỉ định khi người khám chưa nhiễm virus và chưa có đủ kháng thể bảo vệ. Bộ xét nghiệm sàng lọc thông thường bao gồm HBsAg, Anti-HBs và Anti-HBc toàn phần.

Viêm gan B cấp tính có thể tự đào thải hoàn toàn nhờ hệ miễn dịch, riêng thể mạn tính chỉ có thể ức chế và kiểm soát tải lượng virus và ngăn biến chứng. Phác đồ điều trị thực tế còn cần thêm tình trạng kháng nguyên HBeAg, chỉ số men gan ALT, mức độ xơ hóa gan, cùng tiền sử bệnh gia đình.

Bầu bị viêm gan B nguy hiểm do rủi ro lây truyền sang con và biến chứng gan nếu không được theo dõi, can thiệp y tế kịp thời. Thai phụ cần xét nghiệm HBsAg ít nhất một lần trong mỗi thai kỳ (tốt nhất ở lần khám đầu tiên) và trẻ sơ sinh phải tiêm huyết thanh, vắc-xin ngay sau sinh.

Xét nghiệm viêm gan B tìm kháng nguyên, kháng thể không cần nhịn ăn. Nếu làm thêm các xét nghiệm sinh hóa như đường huyết, mỡ máu hoặc theo hướng dẫn của cơ sở y tế, bạn mới cần nhịn ăn.

Các chỉ số xét nghiệm viêm gan B gồm HBsAg, Anti-HBs, HBeAg, Anti-HBe, Anti-HBc và HBV-DNA giúp xác định tình trạng nhiễm và khả năng lây lan virus. Các xét nghiệm này được thực hiện khi tầm soát định kỳ, chuẩn bị tiêm vắc-xin hoặc theo dõi tiến triển bệnh gan mạn tính.

Xét nghiệm men gan cao giúp xác định nồng độ các enzyme gan trong máu để đánh giá tình trạng tổn thương, viêm nhiễm hoặc rối loạn chức năng gan. Bác sĩ chỉ định khi nghi ngờ tổn thương tế bào gan do virus, lạm dụng rượu bia, tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý chuyển hóa.

Chi phí xét nghiệm viêm gan B thường dao động từ 70.000 VNĐ đến 2.000.000 VNĐ tùy thuộc vào danh mục định tính, định lượng hoặc trọn gói. Xét nghiệm viêm gan B được chỉ định khi nghi ngờ phơi nhiễm virus HBV hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đối với tiêm chủng, xét nghiệm trước tiêm có thể được cân nhắc tùy theo độ tuổi, nguy cơ phơi nhiễm và tiền sử tiêm ngừa nhằm xác định tình trạng miễn dịch, nhưng không nên trì hoãn việc tiêm vắc-xin chỉ vì chưa kịp xét nghiệm.